Analiza strategiczna (metodą SWOT)
Analizę strategiczną gospodarstwa przeprowadzono przy zastosowaniu metody SWOT, przyjmując dziesięciostopniową skalę ocen. Wyniki analizy przedstawia poniższa tabela.
Tabela 4. Możliwości
| Wyszczególnienie | Ocena w skali 0-10 |
| Wzrost zapotrzebowania na tuczniki o wysokiej mięsistości | 10.00 |
| Wzrost spożycia mięsa wołowego oraz wieprzowego o niskiej zawartości tłuszczu | 6.00 |
| Wzrost zapotrzebowania na mleko o wysokiej zawartości białka (spełniające normy UE) | 8.00 |
| Średnia | 8.00 |
Na podstawie analiz i zdobytych doświadczeń otoczenie gospodarstwa należy zaliczyć do sprzyjającego, zarówno pod względem ekonomicznym, politycznym, technologicznym i społecznym. Zanotowano wzrost zapotrzebowania na tuczniki o wysokiej mięsistości, wzrost spożycia mięsa wołowego i wieprzowego oraz duże zapotrzebowanie na mleko o wysokiej zawartości białka. To wszystko sprawia, że przed opisywanym gospodarstwem otwierają się szerokie perspektywy.
Tabela 5. Zagrożenia
| Wyszczególnienie | Ocena w skali 0-10 |
| Niestabilny popyt | 10.00 |
| Możliwości wystąpienia klęski nieurodzaju lub urodzaju | 5.00 |
| Charakter produkcji (ograniczenia przyrodnicze i sanitarne) | 8.00 |
| Średnia | 7.67 |
Największe zagrożenia wynikają z samego charakteru produkcji, czyli uzależnienia jej od warunków przyrodniczych i pogodowych. Przecież nie można przewidzieć suszy czy powodzi, a te drugie szczególnie ostatnio „nawiedzają” Polskę.
Tabela 6. Mocne strony
| Wyszczególnienie | Ocena w skali 0-10 |
| Poziom jakości produktów | 8.00 |
| Doświadczenie właścicieli | 9.00 |
| Spełnienie wymogów norm krajowych i UE | 7.00 |
| Bliskość rynku zbytu | 10.00 |
| Wykorzystanie własnych pasz | 10.00 |
| Średnia | 8.80 |
Tabela 7. Słabe strony
| Wyszczególnienie | Ocena w skali 0-10 |
| Niestabilna jakość produktów | 6.00 |
| Brak stabilizacji | 9.00 |
| Średnia | 7.50 |
Z dwóch powyższych tabel wynika, że gospodarstwo ma jednak więcej mocnych stron niż słabych i w przyszłości będzie się rozwijać.
Strategiczna pozycja firmy
Wysoko należy ocenić zasoby fizyczne gospodarstwa, jak i poziom wykwalifikowania oraz doświadczenia kadry, a także wysoki poziom produktów, których jakość nie odbiega od produktów światowych. Ma to swoje odzwierciedlenie w przedstawianych wyżej słabych i mocnych stronach gospodarstwa.
Dokonując porównania z możliwościami i zagrożeniami można pokusić się o stwierdzenie, że pozycja gospodarstwa na rynku regionalnym nie jest zagrożona.
Analiza strategiczna skłania do przygotowania planu działania w trzech wariantach:
- prawdopodobnym, ale bardzo ostrożnym;
- optymistycznym, zakładającym wykorzystanie najważniejszych możliwości oraz silnych stron;
- pesymistyczny, zakładający ujawnienie się zagrożeń oraz słabych stron gospodarstwa.
Wybór i wdrożenie strategii
Właściciele gospodarstwa dysponują pełną wizją swojego przedsięwzięcia i jego rozwoju przez najbliższe lata.
Dotychczasowe analizy potwierdzają, że konieczny jest wybór strategii polegającej na ustabilizowaniu wysokiej jakości – na światowym poziomie – dostosowaniu produkcji do zapotrzebowania rynku oraz poprawie warunków sanitarnych, ekologicznych.
Dlatego przy realizacji tej strategii należy w sposób maksymalny wykorzystać wszystkie istniejące możliwości oraz silne strony gospodarstwa, przy jednoczesnym minimalizowaniu słabych stron oraz zagrożeń.
Przedstawione dane dotyczące planu strategicznego gospodarstwa rolnego wskazują na dobrze przemyślaną koncepcję rozwoju, opartą zarówno na analizie otoczenia, jak i zasobów wewnętrznych. Kluczowym elementem tego planu jest analiza strategiczna przeprowadzona metodą SWOT, która pozwoliła na identyfikację najważniejszych możliwości, zagrożeń, mocnych oraz słabych stron działalności.
W zakresie możliwości otoczenia gospodarstwa szczególnie istotny jest rosnący popyt na produkty wysokiej jakości. Najwyższą ocenę uzyskał wzrost zapotrzebowania na tuczniki o wysokiej mięsistości, co świadczy o dużym potencjale rozwoju produkcji trzody chlewnej. Dodatkowo zauważalny jest wzrost spożycia mięsa wołowego i wieprzowego o niskiej zawartości tłuszczu, a także zwiększone zapotrzebowanie na mleko o wysokiej zawartości białka, spełniające normy Unii Europejskiej. Średnia ocena możliwości na poziomie 8,00 wskazuje, że otoczenie rynkowe sprzyja rozwojowi gospodarstwa. Czynniki ekonomiczne, technologiczne, polityczne oraz społeczne tworzą korzystne warunki dla dalszej ekspansji produkcji i zwiększania konkurencyjności.
Jednocześnie analiza uwzględnia istotne zagrożenia, które mogą wpływać na funkcjonowanie gospodarstwa. Największym z nich jest niestabilny popyt, który uzyskał maksymalną ocenę, co oznacza dużą niepewność w zakresie sprzedaży produktów. Istotne są także zagrożenia wynikające z charakteru produkcji rolniczej, w tym uzależnienie od warunków przyrodniczych i sanitarnych. Możliwość wystąpienia klęsk żywiołowych, takich jak susze czy powodzie, dodatkowo zwiększa ryzyko prowadzenia działalności. Średnia ocena zagrożeń wynosząca 7,67 wskazuje, że mimo korzystnych warunków rynkowych, gospodarstwo musi być przygotowane na różnorodne trudności zewnętrzne.
Analiza mocnych stron pokazuje, że gospodarstwo dysponuje solidnymi fundamentami do dalszego rozwoju. Do najważniejszych atutów należą wysoka jakość produktów, duże doświadczenie właścicieli oraz pełne spełnienie norm krajowych i unijnych. Szczególnie istotna jest bliskość rynku zbytu, która ogranicza koszty transportu i ułatwia dystrybucję produktów. Wykorzystanie własnych pasz stanowi dodatkowy atut, pozwalający na kontrolę jakości oraz redukcję kosztów produkcji. Średnia ocena mocnych stron na poziomie 8,80 świadczy o bardzo dobrej kondycji wewnętrznej gospodarstwa.
Słabe strony, choć mniej liczne, również wymagają uwagi. Najważniejszym problemem jest brak stabilizacji oraz pewna niestabilność jakości produktów, co może wpływać na postrzeganie gospodarstwa przez odbiorców. Średnia ocena słabych stron wynosząca 7,50 wskazuje, że mimo przewagi atutów, konieczne są działania zmierzające do poprawy stabilności produkcji i utrzymania jednolitego standardu jakości.
Zestawienie wszystkich elementów analizy SWOT prowadzi do wniosku, że gospodarstwo posiada korzystną pozycję strategiczną, szczególnie na rynku regionalnym. Wysoka jakość produktów, doświadczenie właścicieli oraz odpowiednie zaplecze techniczne i organizacyjne sprawiają, że jego pozycja nie jest zagrożona. Jednocześnie konieczne jest uwzględnienie zmienności otoczenia i przygotowanie się na różne scenariusze rozwoju. W związku z tym zaproponowano trzy warianty strategii: ostrożny, optymistyczny oraz pesymistyczny, co pozwala na elastyczne reagowanie na zmieniające się warunki rynkowe.
Wybrana strategia rozwoju opiera się przede wszystkim na utrzymaniu wysokiej jakości produktów na poziomie światowym oraz dostosowaniu produkcji do potrzeb rynku. Istotnym elementem jest również poprawa warunków sanitarnych i ekologicznych, co wpisuje się w rosnące wymagania konsumentów oraz regulacje prawne. Kluczowe znaczenie ma maksymalne wykorzystanie mocnych stron i pojawiających się możliwości, przy jednoczesnym ograniczaniu wpływu słabych stron i zagrożeń.
Plan techniczny gospodarstwa potwierdza wysoki poziom organizacji produkcji. Produkcja roślinna i zwierzęca prowadzona jest w sposób nowoczesny, z wykorzystaniem własnych pasz oraz odpowiednich dodatków żywieniowych. Produkty charakteryzują się bardzo dobrą jakością – mleko zawiera wysoką ilość białka i niski poziom bakterii, a mięso posiada wysokie walory smakowe i odżywcze. Również uprawa rzepaku, mimo wysokich wymagań, przynosi dobre efekty produkcyjne.
Strategia produkcji zakłada dalszy rozwój poprzez zwiększenie skali hodowli trzody chlewnej. Planowana jest rozbudowa chlewni oraz zwiększenie liczby tuczników o 100 sztuk. Proces produkcji został dokładnie zaplanowany, uwzględniając możliwe straty oraz czas tuczu wynoszący od 6 do 8 miesięcy. Modernizacja obiektów ma na celu poprawę warunków zoohigienicznych, co bezpośrednio wpłynie na jakość produkcji.
Dane dotyczące poziomu produkcji wskazują na stabilność i przewidywalność działalności w kolejnych latach. Produkcja tuczników wzrasta w pierwszym roku, a następnie utrzymuje się na stałym poziomie, podobnie jak produkcja mleka, bydła oraz rzepaku. Oznacza to, że gospodarstwo osiąga zdolność do utrzymania stabilnej produkcji przy jednoczesnym zwiększeniu efektywności.
Istotnym elementem funkcjonowania gospodarstwa jest również dobra dostępność surowców. Rozwinięta infrastruktura zaopatrzeniowa w regionie zapewnia łatwy dostęp do nasion, nawozów, pasz oraz usług związanych z hodowlą i mechanizacją rolnictwa. Dzięki temu gospodarstwo może sprawnie realizować swoje cele produkcyjne.
Planowane inwestycje obejmują modernizację i rozbudowę infrastruktury, co jest niezbędne dla dalszego rozwoju. Koszt inwestycji wynosi ponad 61 tys. zł i będzie finansowany zarówno ze środków własnych, jak i kredytu. Inwestycje te mają kluczowe znaczenie dla zwiększenia skali produkcji oraz poprawy jej efektywności.
Podsumowując, przedstawiony plan strategiczny wskazuje na duży potencjał rozwojowy gospodarstwa. Silna pozycja rynkowa, wysoka jakość produktów oraz dobrze zaplanowane inwestycje pozwalają sądzić, że gospodarstwo będzie się rozwijać, mimo występujących zagrożeń. Kluczowe znaczenie będzie miało utrzymanie wysokich standardów produkcji oraz elastyczne dostosowywanie się do zmieniających się warunków rynkowych.
