Inne prace

Metodyka identyfikacji mikroorganizmów

Rate this post

Bakterie

Obserwacja makroskopowa

W przypadku identyfikacji bakterii dużą rolę odgrywa wstępne przeanalizowanie charakterystycznych cech wzrostu kolonii. Należy przy tym zwrócić uwagę na jej kolor, wielkość, kształt, umiejscowienie w pożywce (bakterie beztlenowe rosną wewnątrz albo pod pożywką), przejrzystość kolonii oraz jej strukturę po zetknięciu z oczkiem ezy (ziarnista, włóknista, krucha, ciągnąca się). Na tej podstawie można wstępnie stwierdzić czy kolonie należą do tego samego gatunku i ograniczyć liczbę szczepów mikroorganizmów, które po zabezpieczeniu przeszczepia się do dalszych badań (Buchanan & Gibbon,1974; Drewniak i Drewniak,1996; Kocwowa,1979).

Obserwacja mikroskopowa

W tym celu barwi się mikroorganizm metodą Grama, a następnie bada preparat „pod immersją” przy wykorzystaniu mikroskopu świetlnego. Na podstawie kształtu (ziarniaki, pałeczki itp.), wielkości, wzajemnego układu komórek (dwoinki, tetrady, łańcuszki itp.), obecności przetrwalników (i ich usytuowania w komórce) oraz zabarwienia (różowe – Gram-, fioletowe – Gram+), można stwierdzić do jakiej grupy bakterii należy identyfikowany szczep.

Obserwacja mikroskopowa umożliwia wykazanie obecności ruchu mikroorganizmu, w kropli np. płynu Lugola pod powiększeniem 40x. Rozróżnia się ruch rzeczywisty bakterii od ruchów molekularnych, wynikających ze zjawisk fizycznych, określanych „ruchem biernym” (Buchanan & Gibbon,1974; Drewniak i Drewniak,1996; Kocwowa,1979).

Testy biochemiczne

Korzystano z mikrometod metabolicznych wg Kocwy do szybkiego oznaczania właściwości biochemicznych bakterii. Powyższe testy opracowane w latach 1962-65, okazały się tańsze, prostsze i szybsze od dotychczas stosowanych. Kolejną bardzo ważną ich zaletą była możliwość przeprowadzania oznaczeń w warunkach niesterylnych. Mikrometody metaboliczne polegają na stosowaniu podłoży wyłącznie nieodżywczych, hamujących wzrost bakterii, dzięki czemu eliminuje się reakcje wtórne i uniemożliwia rozwój ewentualnych zakażeń. Opierają się one na zasadzie reakcji enzymu zawartego w masie bakteryjnej z substratem obecnym w żelu agarowym. Technika mikrotestów metabolicznych jest bardzo prosta. Zamiast stosować, płynną hodowlę drobnoustrojów w probówkach, co ma miejsce w przypadku makrometod i oczekiwać na wzrost oraz powstanie poszukiwanego związku, używa się masy bakteryjnej, wyhodowanej na agarze skośnym, jako źródła gotowych już enzymów. Nakłada się ją w postaci kolonii na powierzchnię podłoża. Przedmiotami działania enzymów są różne substraty (cukier, alkohol, glikozyd, mocznik, tryptofan, cystyna itp.) zawarte w żelu agarowym (bez substancji odżywczych). W tym celu masę bakteryjną umieszcza się na mikroteście, w wyniku dyfuzji enzymu do substratu i odwrotnie powstaje metabolit, który można wykryć za pomocą uprzednio wprowadzonego do agaru indykatora, lub po dodaniu odczynników, po upływie odpowiedniego czasu. Jeśli wskaźnik znajduje się w żelu agarowym, reakcja występuje w formie okrągłej, zabarwionej strefy naokoło „kolonii” z masy bakteryjnej. Większa ilość produktu reakcji enzymatycznej, powoduje silniejsze przebarwienie.

W przypadku prowadzonych identyfikacji wykorzystywano mikrotest na wykrywanie fermentacji substancji cukrowych. Zastosowano modyfikację indykatora, zastępując CaCO3 roztworem błękitu bromotymolowego, który zmienia zabarwienie pod wpływem zakwaszenia środowiska z niebieskiej na żółtą (niebieska barwa przy pH = 7,6, żółta przy pH = 6,0) (Kocwowa,1979).

 Pleśnie

Obserwacja makroskopowa

Polega ona na scharakteryzowaniu wyglądu kolonii czystej kultury pleśniowej rosnącej na pożywce brzeczkowej. Opis obejmuje barwę kolonii i rewersu, jej wyglądu (spilśniona, meszkowata, watowata), wysokości, oraz innych cech charakterystycznych dla wzrostu badanego szczepu.

 Obserwacja mikroskopowa

Przeprowadza się pod powiększeniem obiektywu 40 lub 60x. Fragment grzybni pobrany ezą, umieszcza się w kropli płynu Lugola lub fizjologicznego na szkiełku podstawowym. Po przykryciu szkiełkiem nakrywkowym, przystępuje do badania mikroskopowego, obserwując cechy charakterystyczne szczepu tj. barwę strzępek, obecność septowania grzybni (przyporządkowanie grzyba do odpowiedniej klasy), kształt i wielkość zarodni oraz zarodników, ich umiejscowienie, obecność chwytników (rhizoidów). Na tej podstawie określa się pod względem przynależności badany szczep, przy użyciu odpowiedniego klucza identyfikacyjnego.

 Drożdże

Obserwacja makroskopowa

Obserwuje się cechy charakterystyczne rosnącej, czystej kultury do których należą kolor kolonii, jej wygląd, konsystencja, ewentualnie zapach.

Obserwacja mikroskopowa

W tym celu umieszcza się badany szczep w kropli płynu Lugola pod powiększeniem obiektywu 40 lub 60x. Cechami które można ocenić są wielkość komórek, mierzona za pomocą okularu mikrometrycznego lub przeliczana ze wzoru:

Podczas mikroskopowania ważne jest również stwierdzenie kształtu drożdży (kuliste, owalne, cytrynkowate, podłużne), oraz typu rozmnażania bezpłciowego poprzez pączkowanie, albo podział. Pączki mogą tworzyć się w różnych miejscach komórki macierzystej (polarnie, równikowo) i w zmiennej ilości w końcowym etapie organizm potomny odrywa się lub pozostaje dalej połączony z „Matką” tworząc z czasem większe skupisko (kolonię) drożdży. Zdolność ta jest charakterystyczna dla każdego rodzaju drożdżaka. Drugi typ rozmnażania jest charakterystyczny jedynie dla kilku szczepów Schizosaccharomyces, i polega na poprzecznym dzieleniu się komórki. Inną cechą możliwą do zaobserwowania podczas obserwacji mikroskopowej jest tworzenie grzybni lub pseudogrzybni, które można zaobserwować jako drobne drzewkowate struktury (Drewniak i Drewniak,1996).

 Zarodnikowanie drożdży

Jednym ze sposobów rozmnażania umożliwiającym niektórym gatunkom, przetrwanie niesprzyjających warunków otoczenia, jest tworzenie zarodników w sposób bezpłciowy lub płciowy. W pierwszym przypadku, następuje po przeszczepieniu silnie rosnącej kultury na specyficzną pożywkę tj. agar Gorodkowa, agar octanowy, agar z ekstraktem słodowym itp. Askospory powstają wówczas wokół dzielącego się jądra. W drugim dochodzi do połączenia dwóch komórek, w wyniku czego powstaje zygota (worek). W jej wnętrzu tworzą się zarodniki. Kształt (od kulistych po kapeluszowate i igiełkowate), liczba (od jednego do 32) i ułożenie zarodników stanowią cechę rozpoznawczą gatunku. Askospory wykazują większą odporność na niekorzystne warunki otoczenia niż komórki wegetatywne, lecz mniejszą niż przetrwalniki bakterii. Niszczy je zabieg pasteryzacji. Drożdże posiadające zdolność wytwarzania zarodników klasyfikuje się do klasy workowców (Ascomycetes) pozostałe do klasy grzybów niedoskonałych (Deuteromycetes) (Barnett,1983; Praca zbiorowa,1993).

 Testy biochemiczne

Celem jest scharakteryzowanie badanego szczepu pod względem jego zdolności do wzrostu w zmiennych warunkach i wykorzystywania różnych źródeł węgla, azotu i innych składników. Podstawowym testem jest sprawdzanie możliwości utylizowania cukrów beztlenowo tzw. próby fermentacyjne, co polega na szczepieniu drożdżami pożywek płynnych zawierających w swoim składzie różne węglowodany. Przy braku tlenu cukry są przekształcane podczas procesu fermentacji przez niektóre gatunki w różne produkty tj. kwasy organiczne, alkohole itp., a finalnie – dwutlenek węgla, który zbiera się wewnątrz probówek w rurkach Durhama. Ponad połowa wszystkich gatunków drożdży posiada zdolność odfermentowywania przynajmniej D-glukozy, w przypadku fermentacji alkoholowej reakcja zachodzi według schematu:

Kolejnym podstawowym testem służącym do identyfikacji omawianych mikroorganizmów jest grupa testów asymilacyjnych. Wykonywane są w warunkach tlenowych i badają zdolność danego gatunku do wykorzystywania jedynego źródła węgla lub azotu. W przypadku określania asymilacji składników organicznych jako źródła węgla, stosuje się węglowodany, alkohole jedno- i wielowodorotlenowe, oraz kwasy organiczne. Wszystkie drożdże potrafią wykorzystywać glukozę jako źródło węgla, stąd stanowi ona kontrolę pozytywną, negatywną natomiast jest próbówka zawierająca pożywkę bazową bez źródła węgla. Test może być przeprowadzony jedną z trzech metod: na pożywkach płynnych, auksanogramami (metoda posypowa), lub replikacji płytek. W oznaczeniach do pracy magisterskiej wykorzystywano pierwszą ze wspomnianych wersji analiz.

Drożdże między sobą różnią się zapotrzebowaniem na egzogenne źródło pewnych witamin, co sprawdza się stosując testy określające zdolność wzrostu przy deficycie pojedynczych witamin lub przy całkowitym ich braku. Większość gatunków wymaga do swojego wzrostu obecności przynajmniej dwóch z nich: biotyny i tiaminy.

Niektóre szczepy drożdży (np. z rodzaju Cryptococcus) charakteryzują się wytwarzaniem składników skrobiopodobnych na pożywkach z glukozą i są łatwe do wykrycia ponieważ tworzą barwne, fioletowe kompleksy w obecności płynu Lugola (Barnett,1983).

Skład mikroflory powietrza w sadzie śliwki

Rate this post

Praca stanowi część składową obszerniejszych badań (gleby, powietrza i drzew z owocami) mających na celu określenie mikroflory występującej w wybranym sadzie śliwki Węgierki Zwykłej, skąd owoce wykorzystywane są do produkcji Śliwowicy Łąckiej. Wnikliwa analiza mikroflory powinna wykazać, drobnoustroje mające największy wpływ na przebieg fermentacji i wytwarzanie związków chemicznych, które mogą przechodzić do gotowej śliwowicy. Celem tej pracy było wyizolowanie z powietrza wybranego sadu, występujących tam mikroorganizmów (bakterii, drożdży i pleśni), określenie ilości drobnoustrojów w 1 m3 powietrza, ich identyfikacja, a także probabilistyczne określenie wpływu mikroflory na przebieg fermentacji oraz skład chemiczny gotowego produktu – Śliwowicy Łąckiej.

Już w początkach wczesnych kultur i cywilizacji – starożytni Grecy i Rzymianie, traktowali problem czystości i zanieczyszczenia powietrza jako jeden z podstawowych i głównych zagadnień higieny.

Hipokrates (460-377 p.n.e.), najwybitniejszy lekarz starożytnej Grecji, szukając przyczyn rozwoju chorób zakaźnych, doszedł do wniosku, że pochodzą one z powietrza. Inny wybitny badacz Hieronymus Frascastorius (1478-1553), rozróżnił choroby rozprzestrzeniające się poprzez bezpośrednie zetknięcie (per contactum), i przekazywane przez inne przedmioty codziennego użytku (per fomitem), na których zarazy tj. dżuma, gruźlica, czy też ospa przenoszą się drogą powietrzną na odległość.

W erze nowożytnej, pewne novum z dziedziny mikrobiologii powietrza wniósł A. Leeuwenhoek (1632-1723), któremu zawdzięcza się skonstruowanie pierwszego mikroskopu. Dzięki jego obserwacjom, udało się obalić istniejącą dotychczas teorię samorództwa, oraz stwierdzić że widoczne pod mikroskopem „żyjątka”, mogą być przenoszone drogą powietrzną, skąd „upadając” na odpowiednie podłoża są w stanie na nich się rozwijać.

Prawdziwy rozkwit mikrobiologii nastąpił w tzw. okresie pasteurowskim, mniej więcej od połowy XIX wieku. Ludwika Pasteura (1822-1895) uważa się obecnie za właściwego twórcę mikrobiologii, gdyż stworzył fundamenty pod naukowe metody badań drobnoustrojów, dając między innymi założenia ilościowej i jakościowej analizy mikroflory powietrza. Pasteur zajmował się zarówno czystością atmosfery jak i powietrzem w pomieszczeniach zamkniętych. Izolację mikroorganizmów, prowadził wystawiając wyjałowione kolby z pożywką płynną na pewien czas w określonych miejscach, następnie termostatował je i na podstawie pojawiającego się zmętnienia stwierdzał obecność drobnoustrojów.

Wraz z powiększaniem wiedzy na temat mikroflory powietrza, modyfikowano metody i urządzenia wykorzystywane do poboru próbek oraz hodowli i izolowania poszczególnych grup mikroorganizmów. Duży postęp w analityce zawdzięczamy W. Hesse (1846-1911), który skonstruował proste urządzenie (zwane przyrządem lub rurą Hessego), do pobierania próbek powietrza (rys.1). Rura ta powlekana od wewnątrz pożywką i ustawiana na statywie, jednym z końców podłączana była do aspiratora. Podczas przechodzenia powietrza przez urządzenie, komórki mikroorganizmów osadzały się na pożywce, tworząc kolonie. Hesse stwierdził również, że zarodniki grzybów jako lżejsze od bakterii, zasysane są głębiej, i rozwijają się głównie w pobliżu aspiratora.

Kolejne osiągnięcia zawdzięczamy licznym badaczom. Twórca bakteriologii Fernand J. Cohn, w 1875 pokusił się o próbę klasyfikacji bakterii, w publikacji używając po raz pierwszy nazwę Bacillus.

W roku 1881 zasłużony bakteriolog Robert Koch wprowadził do badania różnych środowisk podłoża stałe, co umożliwiło zastosowanie metody płytkowej, wykorzystywanej również obecnie w laboratorium.

Bardzo dużą rolę w rozwoju badań mikroflory powietrza odegrał polski uczony, lekarz bakteriolog Otto Bujwid (1857-1942). Od roku 1886 razem ze współpracownikami przeprowadzał on badania w Warszawie nad mikroflorą powietrza wewnątrz pomieszczeń. Wyizolowane mikroorganizmy zostały poddane dokładnej, jak na owe czasy analizie, pod względem cech hodowlanych, morfologicznych, fizjologicznych oraz ich chorobotwórczości.

Metody izolacji mikroorganizmów z powietrza modyfikowano, w dalszym ciągu, doprowadzając do wynalezienia najnowszych metod oznaczeń tj. metody syfonizacji, zderzeniowe i elektroprecypitacji (Fiodorow,1952; Krzysztofik,1992).

Rys.1. Przyrząd Hessego

Przegląd wyizolowanych mikroorganizmów

Rate this post

Bakterie

Pałeczki tlenowe Gram+

Rodzaj Bacillus

Gramdodatnie, ściśle tlenowe, lub względnie beztlenowe, zwykle katalazododatnie, pałeczkowate, przetrwalnikujące bakterie. Organizmy te są z reguły saprofitami spotykanymi w glebie oraz wodzie, ale niektóre gatunki mogą być patogenne dla człowieka i innych ssaków. Komórki mikroorganizmów z tego rodzaju są zwykle ruchliwymi pałeczkami, o wymiarach 0,5-1,5 x 2-6 m m., często w łańcuszkach. Niektóre szczepy tworzą (otoczki), a inne wytwarzają pigment. Mogą wykazywać metabolizm oddechowy lub względnie beztlenowy. Część szczepów charakteryzuje się zdolnością do nitryfikacji. Bakterie z tego rodzaju potrafią wykorzystywać substraty organiczne w bardzo szerokim zakresie, zarówno cukry proste i inne węglowodany, a także kwas moczowy i materiały białkowe.

Bacillus cereus – saprotrof lub względny patogen, który może powodować zatrucia żywności. Zwykle jest ruchliwą pałeczką, czasami komórki wytwarzają pigment. Posiada przetrwalniki elipsoidalne, bez odkształcania komórki. W warunkach beztlenowych nie wytwarza gazu z węglowodanów (Buchanan & Gibbon,1974; Singleton,1997).

Ziarniaki tlenowe Gram+

Rodzaj Micrococcus

Rodzaj Gramdodatnich, tlenowych, chemoorganotroficznych, nieprzetrwalnikujących, katalazododatnich, zwykle nieruchliwych bakterii, które nie są w stanie wykorzystywać glukozy w warunkach beztlenowych i zazwyczaj nie tworzą kwasów. Wykazują metabolizm oddechowy. Bakterie te można spotkać np. w powietrzu, na skórze ssaków lub w surowym mleku. Komórki występują z reguły w czwórkach lub pakietach. Większość wytwarza rozpuszczalne w wodzie barwniki najczęściej karotenoidowe.

Micrococcus luteus – Gatunek ten wytwarza żółty pigment. Z glukozy i mannozy nie produkuje kwasów (Buchanan & Gibbon,1974; Singleton,1997).

Rodzaj Staphylococcus

Są to Gramdodatnie, względnie beztlenowe, chemoorganotroficzne, nieprzetrwalnikujące, nieruchliwe, katalazododatnie bakterie sferyczne, zwykle o średnicy 1 m m. Mogą zawierać pomarańczowe lub żółte barwniki karotenoidowe. Występują pospolicie w środowisku, na człowieku i innych zwierzętach. Niektóre szczepy są patogenne.

Staphylococcus cohnii – Ściany komórkowe tego gatunku zawierają glicerol zestryfikowany kwasami tejchonowymi. Z sacharozy i melecytozy nie produkują w warunkach beztlenowych kwasów. Występuje na skórze ludzkiej.

Staphylococcus saprophiticus – Ściany komórkowe zawierają estry rybitol i kwasów tejchonowych. Kwas jest formowany, beztlenowo, z maltozy, sacharozy i trehalozy. Bakterie spotykane na skórze ludzkiej i świńskiej, mogą powodować infekcje układu moczowego (Buchanan & Gibbon,1974; Singleton,1997).

 Kokopałeczki Gram+

Rodzaj Arthrobacter

Rodzaj ściśle tlenowych, katalazododatnich, nieprzetrwalnikujących bakterii, występujących w glebie. Czyste kultury rosną początkowo jako nieregularne, pleomorficzne pałeczki, jednakże starsze zawierają komórki sferyczne i jajowate. Optymalna temperatura wzrostu wynosi 250C (Buchanan & Gibbon,1974; Singleton,1997).

 Pałeczki tlenowe Gram-

Rodzaj Pseudomonas

Rodzaj Gramujemnych, tlenowych, chemoorgano- lub względnie chemolitoautotroficznych bakterii z rodziny Pseudomonadaceae. Gatunki z tego rodzaju występują jako wolnożyjące organizmy w glebie i środowiskach wodnych, a także jako patogeny człowieka, innych zwierząt oraz roślin. Komórki są prostymi lub nieznacznie zakrzywionymi pałeczkami, wielkości 0,5-1,0 x 1,5-5,0 m m. Większość gatunków jest ruchliwa z jedną lub kilkoma polarnie umiejscowionymi wiciami. Zwykle organizmy te charakteryzują się bardzo silną wszechstronnością pod względem odżywiania i metabolizmu. Liczne szczepy potrafią rozwijać się na solach nieorganicznych, w obecności źródeł węgla. Jednakże niektóre wymagają dodatkowych czynników takich jak obecność biotyny, cyjanokobalaminy lub kwasu pantotenowego. Nie posiadają zdolności fermentacyjnych, stąd też mogą rozwijać się jedynie w obecności tlenu.

Pseudomonas aeruginosa – występuje w różnych środowiskach, takich jak gleba, woda rzeczna, powietrze, a także jest ważnym patogenem roślin, człowieka i innych zwierząt, powodując m.in. zapalenia oraz zakażenia układu moczowego. Ruchliwe szczepy posiadają z reguły jedną polarnie usytuowaną wić. Większość z nich produkuje pyocyjaninę (barwnik niebiesko-zielony rozpuszczalny w wodzie), inne mogą wytwarzać również pigment brązowy (pyomelanina) lub czerwony (pyorubina) (Buchanan & Gibbon,1974; Singleton,1997).

Pleśnie

ząd Mucorales

Rodzaj Absidia (rys.27)

Tworzy kolonie szybko rosnące, niskie, wełniste, o kolorze oliwkowo-szarym. Strzępki grzybni powietrznej mają wzrost nieograniczony i wytwarzają chwytniki. Kolumella jest stożkowata lub półstożkowata często ma na powierzchni charakterystyczną brodawkę albo sterczącą wypukłość. Zarodniki kuliste, owalne lub wydłużone. Gatunki występują przeważnie w glebie. Niektóre są patogenne.

Absidia glauca – tworzy murawki białe, z czasem zielonoszare i ciemno-szaro-brązowe. Chwytniki występują bardzo rzadko. Trzonki zarodnionośne z przegrodą pod apofizą. Kolumelle półkuliste, brązowe, niekiedy z małą wypukłością na wierzchołku. Zarodniki kulistawe. Jest to gatunek często spotykany w glebie, gdzie zasiedla korzenie niektórych traw. Ma właściwości pektynolityczne.

Absidia spinosa – Murawki tego gatunku są wełniste, gęste, białe, następnie szarobrązowe. Trzonki zarodnionośne w pęczkach po 2-3. Tworzą kolumelle są półkoliste z niewielkimi wyrostkami. Obficie występuje w glebie (Fassatiova,1983).

Rodzaj Cunninghamella (rys.34)

Występuje w postaci jasnych lub białych murawek. Z grzybni czasami wyrastają rozłogi (stolony). Konidia pokryte są małymi szczecinkami i powstają na drobnych trzoneczkach, kuliście rozszerzonego szczytu konidioforu.

Cunninghamella echinulata – murawki są początkowo białe, potem szare lub żółtawe. Chwytniki tworzą się bardzo rzadko. Konidiofor rozszerzony pęcherzykowato lub owalnie. Konidia zabarwione jasno, owalne albo kuliste. Występuje w glebie i na nawozie końskim oraz na szczątkach roślin. Izolowano go z powierzchni zielonych ziarn kawowych (Fassatiova,1983).

Rodzaj Mucor (rys.41)

Grzyby wytwarzające kolonie białe do szarych, od kilku milimetrów do kilku centymetrów wysokości. Trzonki zarodnionośne bardziej lub mniej rozgałęzione, zakończone kulistą, owalną lub gruszkowatą kolumellą. Zarodniki są kuliste lub owalne. Ten rodzaj grzybów występuje zwykle jako saprotrofy w glebie, szczątkach organicznych, i nawozie.

Mucor hiemalis – tworzy murawki jasnoszare, lub żółtawe. Zarodnie po dojrzeniu stają się szarobrązowe. Zarodniki mają kształty nietypowe, od owalnych do nerkowatych. Gatunek ten rozpowszechniony jest w glebach leśnych, a także izolowano go z różnego rodzaju produktów żywnościowych. Obficie wytwarza kwasy organiczne (Fassatiova,1983).

Rodzaj Rhizopus (rys.44)

Grzyby tego rodzaju tworzą bardzo silnie rozgałęzioną dojrzałą grzybnię w kolorze szarym. Trzonki zarodnionośne nie mają rozgałęzień. Powstają one na rozłogach (stolonach), które na stałym podłożu wytwarzają chwytniki. Kuliste zarodnie początkowo są białe, aby zciemnieć w czasie dojrzewania. Gatunki z tego rodzaju są bardzo rozpowszechnione w przyrodzie i często występują na owocach powodując ich gnicie. W roztworze cukrów mogą wywoływać fermentację, dlatego wykorzystuje się je, zwłaszcza na Dalekim Wschodzie, do wyrobu różnych napojów alkoholowych tj. onkom, ragi i tempeh.

Rhizopus arrhizus – tworzy murawki białe, później brązowiejące. Trzonki zarodnionośne rozwijają się na rozłogach z chwytnikami. Zarodnie początkowo są białe, później czarne, a zarodniki owalne. Występuje na gnijących resztkach roślin. Odznacza się zdolnościami fermentacyjnymi, uczestniczy w procesach syntezy hormonów kortykoidalnych.

Rhizopus nigricans – rośnie w postaci jasnoszarych murawek. Zarodnie są duże jak w przypadku innych gatunków z tego rodzaju najpierw białe, później stopniowo czerniejące. Zarodniki są nieregularne, owalne. Jest jednym z najpospolitszych grzybów z rzędu Mucorales. Bierze udział zarówno w fermentacji alkoholowej, jak również w fermentacji tytoniu i lnu. Podobnie jak Rhizopus arrhizus bierze udział w syntezie hormonów kortykoidalnych. Wywołuje wady niektórych serów, jako skażenie pojawia się w żywności i na pożywkach laboratoryjnych. Stwierdzono, wytwarzanie toksyn (Fassatiova,1983).

Rząd Moniliales

Rodzaj Alternaria

Kolonie płaskie, wełniste, szaro-białe do oliwkowych z rewersem brązowawym do czarnego, szybko rosną. Konidiofory są septowane, ciemnego koloru, rozgałęzione lub proste, zakończone łańcuszkami konidiów. Konidia żółte, ochrowe, jasnobrązowe lub ciemnobrunatne, o powierzchni gładkiej, chropowatej albo kolczastej. Grzyby szeroko rozpowszechnione w glebie, kurzu domowym i martwym materiale organicznym, często też pasożytują na roślinach. Mogą rozwijać się w niskich temperaturach, ale wymagają do wzrostu względnie wysokiej zawartości wilgoci. Niektóre gatunki są saprofitami, inne wyspecjalizowanymi pasożytami.

Alternaria alternata (rys.28) – konidia powstają na długich, przeważnie nierozgałęzionych łańcuchach, są brązowe, gładkie albo kolczaste, typowo alternarioidalne – jedynie konidium ostatnie w łańcuchu bywa kuliste i bez wyrostka. Jest to pospolity saprofit ale pod względem swego pasożytniczego oddziaływania znacznie bardziej agresywny od innych gatunków z tego rodzaju. Rozkłada różne artykuły spożywcze. Rozwija się także w temperaturze około 00C (Barnett,1962; Fassatiova,1983; Giryn,1991).

Rodzaj Aspergillus (rys.29)

Dla przedstawicieli tego rodzaju charakterystyczne jest główkowate zakończenie konidioforów. Wyrastają one bezpośrednio z podłoża lub tworzą się na strzępkach powietrznych. Konidia mogą być kuliste, elipsoidalne, gruszkowate lub owalne, o powierzchni gładkiej, chropowatej lub kolczastej. Kształt główki konidialnej jest charakterystyczny dla każdego gatunku (występują główki od kulistej po owalną). Bardzo rozpowszechnione w przyrodzie, aczkolwiek ich przewaga zaznacza się w krajach cieplejszych. Znajdują się w glebie, na resztkach roślinnych i zwierzęcych, dość liczne są gatunki patogenne dla ludzi i zwierząt. W ostatnich latach szczególną uwagę zwracają szczepy, wytwarzające bardzo silne toksyny do podłoża (Barnett,1962; Fassatiova,1983).

Rodzaj Aureobasidium (Pullularia) (rys.30)

Tworzy kolonie białe, które stopniowo czernieją, od środka wzdłuż nieregularnych współśrodkowych okręgów. Wraz z przybieraniem czarnej barwy grzybnia z matowej staje się wilgotna i połyskująca. Przedstawiciele tego rodzaju to organizmy sapofityczne lub niegroźne pasożyty. Najczęściej występują na owocach powodując ich uszkodzenia. Często bywają przedmiotem badań fizjologicznych ze względu na zdolność rozkładania wielu związków, asymilowania azotu z powietrza oraz wytwarzania różnych substancji organicznych włącznie z antybiotykami. Ze względu na zbliżoną budowę morfologiczną do drożdży pleśń ta nazywana bywa „czarnymi drożdżami” (Barnett,1962; Fassatiova,1983).

Rodzaj Botrytis (rys.32)

Strzępki grzybni tworzą murawki przeważnie jasne, niskie i luźne lub kłaczkowate i meszkowate. Na pożywce często pojawiają się ciemne skleroty. Konidiofory rozgałęziają się mniej lub bardziej drzewkowato, są proste, stosunkowo wysokie. Na szczytowych, króciutkich odgałęzieniach tworzą się groniasto jednokomórkowe, kuliste lub wydłużone konidia.

Botrytis cinerea – Na pożywkach tworzy z reguły jasno-brązowo-szare, czasem ciemniejsze, oliwkowobrunatne, meszkowate lub kłaczkowate murawki z szarą prószystą warstwą konidiów. Spodnia strona grzyba jest brunatna. Konidia są gęsto skupione, jajowate, elipsoidalne lub kuliste, na jednym końcu zaostrzone, jasnobrązowe. Gatunek ten odznacza się dużą zmiennością morfologiczną pod względem sposobu rozgałęziania i tworzenia nabrzmień na końcach konidioforów oraz wymiarów konidiów. Występuje powszechnie w przyrodzie na różnych resztkach organicznych, a także żywych roślinach. Charakteryzuje się silną aktywnością pektynolityczną. Powoduje gnicie pomidorów i winogron, atakuje także truskawki, szczególnie w okresach wilgotnej pogody. Gatunek ten wytrzymuje stosunkowo niską temperaturę (min. –2 0C) i ujawniony został także w zamrożonym mięsie. Znany jest powszechnie jako tzw. szara pleśń (Barnett,1962; Ellis,1995; Fassatiova,1983; Müller,1974) .

Rodzaj Cladosporium (rys.33)

Jest najpospolitszym i najczęściej identyfikowanym grzybem z powietrza atmosferycznego. Jego liczba obniża się podczas zimy. Tworzy grzybnię dobrze rozwiniętą, za młodu bezbarwną, o dłuższych komórkach, stare zaś są ciemniejsze, grubościenne, o komórkach krótszych. Konidia są jasnoszare, szarobrązowe lub zielonobrązowe, powstające przez pączkowanie na końcu konidioforów. Gatunki tego rodzaju stanowią część aeroplanktonu i mogą powodować mykozy oraz alergie dróg oddechowych. Niektóre występują w czarnych nalotach na powierzchni liści.

Cladosporium herbarum – Tworzy grzybnie gęste, spilśnione, jasnoszare do zielonoszarych, miejscami prószystą i ciemnozieloną lub żółtozieloną. Dolna strona jest ciemnozielona do czarnej. Występuje na różnych organicznych podłożach, np. na opadłych liściach, gdzie grzybnia rozwija się obficie wytwarzając znaczną ilość konidioforów. Pojawia się również na produktach żywnościowych. Podobnie jak inne gatunki z rodzaju Cladosporium należy do mikroflory psychrofilnej, spotykanej w temperaturze do – 6 0C.

Cladosporium macrocarpum – Na agarze słodowym tworzy wełniste, szarozielone kolonie do 1 mm wysokości. Dolna strona jest zielonoszara. Istnieją dwa rodzaje strzępek substratowych: cienkie i cienkościenne oraz grube i grubościenne, o długich komórkach. Konidia są gęsto brodawkowate, szerokoowalne, w kształcie cytryny, elipsoidalne do walcowatych, z obu końców tępo zakończone, oliwkowobrunatne. Gatunek ten występuje najczęściej na powierzchni butwiejących liści różnych roślin (de Vries,1952; Barnett,1962; Fassatiova,1983).

Rodzaj Fusarium (rys.37)

Tworzą obfitą grzybnię o jasnych barwach, pilśniowatą lub watowatą, ze sznurowatymi pasmami strzępek, które układają się wzdłuż ścianek naczyń hodowlanych. Dolna strona kultury bywa zabarwiona pstro. Konidiofory są nieznacznie albo obficie rozgałęzione. Znane są dwa typy konidiów: makrokonidia i mikrokonidia. Pierwsze z nich są dwukomórkowe do wielokomórkowych o rogalikowatym kształcie, drugie – jednokomórkowe, owalne, elipsoidalne lub szeroko jajowate. Jest to jeden z bardziej rozpowszechnionych rodzajów grzybów strzępkowych. Jego przedstawiciele występują saprofitycznie w glebie i na częściach roślin, a pasożytniczo na roślinach wyższych. Powodują gnicie niektórych płodów , a także choroby całych roślin rozszerzające się wzdłuż naczyń. Fusaria żyją w glebie, w tzw. ryzosferze. Jeśli nie stają się pasożytami, to wytwarza się rodzaj symbiozy między nimi i komórkami korzeni (Barnett,1962; Fassatiova,1983).

Rodzaj Gilmaniella (rys.38)

Strzępki wegetatywne, hialinowe, potem brązowe, wyraźnie septowane. Konidiofory wyrastają ze strzępek wegetatywnych jako krótkie, nierozgałęzione wyrostki albo niewielkie, nieregularne odgałęzienia. Konidia powstają pojedynczo na szczycie konidioforów, są kuliste, ciemnobrunatne.

Gilmaniella humicola – Rośnie w postaci białych, potem jasnobrązowych, spilśnionych kolonii, których dolna strona jest czarna. Występuje w glebie jako saprofit (Barnett,1962; Fassatiova,1983).

Rodzaj Humicola (rys.40)

Tworzy kolonie białe, potem jasnoszare do szaroczarnych, o różnej intensywności zabarwienia. Aleuriokonidia powstają na krótkich łańcuchach lub pojedynczo na krótkich bocznych odgałęzieniach. Wszystkie należące tu grzyby są organizmami glebowymi rozkładającymi celulozę.

Humicola fuscoatra – Kolonie są meszkowate, stosunkowo niskie, białoszare, czasem przypominające plecionkę ze sznurów, w późniejszym okresie stają się szarobrązowe do brunatnoczarnych. Dolna strona kolonii początkowo bezbarwna, następnie szarobrązowa do szaroczarnej. Aleurokonidia powstają pojedynczo lub w krótkich bocznych łańcuchach na komórkach nośnych. Grzyb ten bardzo często jest izolowany z gleby.

Humicola grisea – Tworzy kolonie bawełniaste lub watowate, początkowo jasnoszare, potem ciemnoszare, dolna strona kolonii czarnoszara lub czarna. Gatunek ten rozpowszechniony jest w glebie, gdzie należy do organizmów intensywnie rozkładających celulozę (Fassatiova,1983).

Rodzaj Penicillium (rys.42)

Gatunki z tego rodzaju rozpoznawane są po charakterystycznych pędzlo-podobnych zarodniach. Konidiofory mogą być zarówno proste jak i rozgałęzione. Spory (konidia) występują w młodej kulturze w formie łańcuszka, i są niemal zawsze zielone. Penicillium występuje prawie wszędzie, jednakże generalnie należy do grzybów glebowych. Częsta obecność przedstawicieli tego rodzaju w żywności czasami może stanowić problem, ponieważ niektóre gatunki mogą wytwarzać silne mykotoksyny. Z drugiej jednakże strony niektóre szczepy wykorzystywane są przez człowieka na skalę przemysłową np. przy produkcji serów tj. Roquefort, Brie, Camembert i inne, oraz do wytwarzania antybiotyków (Barnett,1962).

Rodzaj Scopulariopsis (rys.45)

Kolonie są koloru od żółtego do brązowego. Strzępki powietrzne mają tendencję do tworzenia struktur przypominających plecionkę ze sznurów. Na konidioforach powstają komórki konidiotwórcze – annelidy. Każde konidium jest oddzielone od annellidy stosunkowo szeroką podstawą. Po utworzeniu kolejnego konidium pęka dzieląca je przegroda, a nowo powstałe konidium przesuwa do góry konidium starsze.

Scopulariopsis brevicaulis – Kolonie początkowo są białe, spilśnione. Później grzybnia staje się niskoaksamitna albo prószysta, w kolorach jasno-żółto-brązowym, cynamonowym albo czekoladowym, często z wtórną, kłaczkowatą i białą warstewkę strzępek. Dolna strona kolonii bezbarwna albo jasnobrązowa. Jest to bardzo rozpowszechniony w przyrodzie grzyb, występujący m.in. w glebie oraz na różnych szczątkach organicznych. Jego rozwojowi sprzyja obecność w środowisku związków azotowych. Wtórnie zakaża niektóre sery wywołując w nich niekorzystne procesy rozkładu i ujawniając się w postaci czerwonych plam (Barnett,1962; Fassatiova,1983).

Rodzaj Trichoderma (rys.48)

Tworzy szybko rosnące murawki, białe, watowate, rzadziej kłaczkowate. W okresie zarodnikowania tworzą się luźne lub zbite bryłki grzybni. Konidia powstają na butelkowatych lub jajowatych fialidach, które rozwijają się w okółkach lub skupieniach na odgałęzieniach bocznych.

Trichoderma reesei (viride) – Wytwarza grzybnię początkowo luźną, a następnie zwartą, watowatą, o wyraźnym zapachu orzechów kokosowych. Podczas dojrzewania zarodników staje się wysepkowata, pokryta zieloną masą zarodników, początkowo żółtozieloną, później ciemnozieloną. Konidia są kuliste lub szeroko owalne o nieco szorstkiej powierzchni, przeważnie z brodaweczką u podstawy. Gatunek ten obficie występuje w glebie, drewnie, przechowywanych zbożach, a także na owocnikach grzybów kapeluszowych. Wytwarza silnie fungistatyczny antybiotyk zwany gliotoksyną, który był już z powodzeniem wykorzystywany przeciwko niektórym grzybom fitopatogenicznym lub niszczącym drewno (Barnett,1962; Fassatiova,1983).

Rodzaj Verticillium (rys.50)

Tworzy murawki białe lub jasne, przeważnie z obfitymi strzępkami powietrznymi. Kondiofory są proste, rozgałęzione okółkowo. Konidia jednokomórkowe, przeważnie elipsoidalne (o owalu krótszym lub dłuższym). Gatunki z tego rodzaju występują jako saprofity na szczątkach roślin. Znane są także gatunki pasożytujące na roślinach, wyższych grzybach i na owadach.

Verticillium tenerum – tworzy kolonie niskie, ceglastoczerwone, prószyste, jasnobrązowe od spodu. Kondiofory mają kształt drzewkowaty. Od osi głównej odchodzą w okółkach odgałęzienia boczne. Konidia są jednokomórkowe, elipsoidalne albo zaokrąglone, bezbarwne, przechodzące w kolor różowy. Gatunek ten występuje w glebie, na butwiejących szczątkach roślin oraz na starszych owocnikach grzybów wyższych. Niekiedy ujawnia się także w tłuszczach roślinnych, na których tworzy czerwone kolonie (Barnett,1962; Fassatiova,1983).

Drożdże

Drożdże zarodnikujące

Rodzaj Lipomyces (rys.52)

Jest to rodzaj z rodziny Saccharomycetaceae o komórkach sferycznych lub owalnych. Rozmnażanie wegetatywne odbywa się przez mutlilateralne pączkowanie lub rozszepkowanie. Komórki mają zdolność akumulowania lipidów, a te pochodzące ze starszych kultur zwykle zawierają jedną lub więcej kuleczek tłuszczowych. Worki wykształcają się zwykle z tzw. ”aktywnych pączków”. Zarodniki są elipsoidalne lub prostokątno-elipsoidalne jasnożółte do brązowych, gładkie albo chropowate. W każdym ascum znajduje się ich od 2 do 20. Przedstawiciele tego rodzaju są nie fermentujące oraz nie asymilują NO3–. Szczepy wyizolowywane były głównie z gleby (Singleton,1997).

Drożdże niezarodnikujące

Rodzaj Candida (rys.51)

Jest to duży i bardzo zróżnicowany rodzaj drożdżopodobnych lub dwupostaciowych niedoskonałych grzybów. Niektóre gatunki są komensalami, inne natomiast patogenami człowieka i zwierząt, były one również wyizolowywane z takich środowisk jak: rośliny, gleba, produkty żywnościowe itp. Drożdżopodobne komórki są sferyczne, owalne, cylindryczne, lub wydłużone, a rozmnażają się poprzez pączkowanie. Nie mają zdolności wytwarzania barwników karotenoidowych. Wiele szczepów może fermentować zarówno glukozę jak i inne cukry (Singleton,1997)

Rodzaj Rhodotorula (rys.53 i 54)

Rodzaj niedoskonałych drożdży z klasy Hyphomycetes. Komórki są sferyczne, jajowate lub wydłużone. Rozmnażanie bezpłciowe następuje poprzez wieloboczne pączkowanie. Niektóre szczepy mogą wytwarzać pseudogrzybnię. Brak zarodników. Wszystkie gatunki produkują widoczne barwniki karotenoidowe, nadające koloniom tych drożdży charakterystyczne zabarwienie czerwone, różowe, pomarańczowe lub żółte. Posiadają ściśle tlenowy metabolizm. Niemal wszystkie gatunki asymilują azotany. Szczepy zostały wyizolowane np. z roślin, napojów alkoholowych, wody morskiej, wody słodkiej, powietrza itp (Singleton,1997).

Metodyka izolacji mikroorganizmów

Rate this post

Metoda sedymentacyjna, zwana obecnie metodą płytkową Kocha, oparta jest na zasadzie ciążenia powszechnego, powodującego osiadanie pyłu i mikroorganizmów na powierzchni pożywek stałych (agaru odżywczego i brzeczki), znajdujących się na płytkach Petriego. Pobranie próby polega na ekspozycji przez określony czas (5 min.) poziomo ustawionych szalek z pożywką, po czym zakryciu ich i wstawieniu do termostatu, gdzie pozostają w temperaturze ok. 28 0C, przez 72 h. Po upływie trzech dni określa się liczbę wyrosłych kolonii, przyjmując że każda z nich powstała z jednej komórki mikroorganizmu, a wyniki przelicza na 1 m3 powietrza. Wykorzystuje się w tym celu, założenie i wzór Omeliańskiego, wg którego na 100 cm2 powierzchni pożywki stałej osiada w ciągu 5 minut mniej więcej tyle komórek drobnoustrojów, ile znajduje się w 10 litrach powietrza (0,01 m3).

gdzie: A – ilość mikroorganizmów w 1 m3 powietrza,

a – średnia ilość kolonii na płytkach Petriego,

r – promień płytki Petriego (5 cm),

– czas ekspozycji.

Zaletą powyższej metody jest prostota, oraz możliwość szybkiego wykonania analizy mikrobiologicznej.

Należy liczyć się z pewnym błędem wynikającym z faktu, że na płytce Petriego z pożywką stałą osiadają drobnoustroje zawarte nie tylko w słupie powietrza znajdującego się bezpośrednio nad nią, ale również przenoszone prądami z sąsiednich obszarów. Stąd równolegle przeprowadzone oznaczenia nie zawsze dają identyczne rezultaty. Ponadto na płytkach osiada tylko nieznaczna część wysokodyspersyjnej fazy aerozolu, w którym znajdują się przede wszystkim gronkowce, paciorkowce i inne chorobotwórcze mikroorganizmy. Metoda ta nie daje również pełnego pojęcia o objętości powietrza, z której mikroorganizmy osiadają na powierzchni danej płytki Petriego.

Otrzymane wyniki porównuje się z Polskimi Normami, według których powietrze nie zanieczyszczone zawiera nie więcej niż:

  • 1000 bakterii w 1 m3 powietrza,
  • 10 promieniowców w 1 m3 powietrza,
  • 3000 grzybów w 1 m3 powietrza.

Powietrze średnio zanieczyszczone jest wówczas, gdy występuje odpowiednio: 1000-3000 bakterii, 10-100 promieniowców oraz od 3000-10000 grzybów w 1 m3. Powyżej tych wartości powietrze jest silnie zanieczyszczone (Grzyb i Frączek,1997; Krzysztofik,1992; Macher,1997; Polskie Normy,1989).

Omówienie ilościowych wyników badań

Rate this post

wyniki i dyskusja pracy magisterskiej

Ogólna liczba mikroorganizmów (OLM), a także zawartość poszczególnych grup drobnoustrojów była zmienna w różnych miejscach, oraz terminach poboru próbek. Bezpośredni wpływ na to miały głównie warunki pogodowe poprzez takie czynniki jak temperatura, opady oraz siła i kierunek wiatru. Najwięcej mikroorganizmów wyizolowano w punkcie pomiarowym B – średnio około 5200 komórek/m3 powietrza, najmniej w E – 1800 komórek/m3. Punkt B był najbardziej wysunięty w kierunku podmuchów wiatru (południowo-wschodniego) i najmniej osłonięty roślinnością, co może tłumaczyć to zjawisko. Punkt E znajdował się w niszy, niemal całkowicie skryty za drzewami pobliskiego lasku. W pozostałych czterech miejscach pomiarowych wyniki były bardzo zbliżone i zawierały się w granicach 2500 – 3400 komórek/m3 powietrza.

Ogólna liczba mikroorganizmów uzyskana podczas badań, kształtowała się zgodnie z tendencjami podanymi w literaturze (Krzysztofik,1992). Pierwsze dwa pomiary w miesiącach kwietniu i czerwcu wskazywały na najwyższe stężenie drobnoustrojów w powietrzu wynoszące około 4700 – 4900 komórek/m3. Kolejne oznaczenia prowadzone w lipcu ujawniały gwałtowny spadek ilości mikroflory do 1850 komórek/m3, jednakże pod koniec sierpnia stwierdzono jej wzrost do 3800 komórek/m3. W październiku uzyskano poziom najniższy z zanotowanych dotychczas 1000 komórek/m3 (rys.10). Drastyczne zmniejszenie ogólnej ilości mikroorganizmów w lipcu, należy tłumaczyć zwiększoną intensywnością promieniowania słonecznego, działającego w sposób destrukcyjny na rozwój mikroflory, natomiast w październiku spadkiem średnich dobowych temperatur powietrza. Na niewielką zawartość drobnoustrojów w próbach miał wpływ również kończący się okres wegetacji. Rysunek 10 przedstawia średnią zawartość mikroorganizmów powietrza w cyklu badawczym. Jak widać krzywa, sporządzona na podstawie otrzymanych wyników z niewielkimi wyjątkami pokrywa się z odpowiednimi wykresami przytoczonymi w literaturze (rys.9) (Krzysztofik,1992). Lekkie przesunięcie krzywej w pewnych etapach wynika z nietypowych warunków klimatycznych panujących w okresie pomiarów, głównie cieplejszemu początkowi lata.

Wyniki ilościowe oznaczeń poszczególnych badanych grup drobnoustrojów: bakterii, promieniowców, drożdży i pleśni są proporcjonalne do ogólnej liczby mikroorganizmów.

Porównując liczebność bakterii w punktach pomiarowych należy podkreślić jej zróżnicowanie (rys.11). Ponownie największą ilość stwierdzono w punkcie B – 4345 komórek/m3 (wg klasyfikacji powietrze silnie zanieczyszczone), a najmniej w E – 255 komórek/m3 (nie jest zanieczyszczone). Analiza pozostałych prób wykryła przeciętny poziom bakterii od 950 do 2200 komórek/m3, należy więc uważać te punkty za średnio zanieczyszczone (Polska Norma,1989).

Termin poboru próby, miał największy wpływ na obraz mikroflory bakteryjnej w czerwcu – 4278 komórek/m3 powietrza, a w kolejnych miesiącach liczba ta spadała, z wyjątkiem niewielkiego wzrostu zanotowanego pod koniec sierpnia, kiedy to stwierdzono około 2000 komórek/m3 powietrza (Rys.12).

Promieniowce najliczniej występowały w punkcie C (w pobliżu zabudowań gospodarskich) w ilości średnio 203 komórek/m3 oraz B – 165 komórek/m3 (powietrze silnie zanieczyszczone), a w pozostałych próbach ich obecność, kształtowała się na poziomie 40 – 90 komórek/m3 (powietrze średnio zanieczyszczone).

W cyklu rocznym promieniowce zazwyczaj najbardziej intensywnie rozwijają się w miesiącach wiosennych, a później ich liczba stopniowo maleje (Buchanan & Gibbon,1974). Znalazło to potwierdzenie w naszych badaniach, ponieważ największe stężenie, wystąpiło w kwietniu – 338 komórek/m3, a następnie ich ilość spadała w sposób podobny jak u bakterii do października, kiedy nie stwierdzono obecności promieniowców w próbach.

Zawartość grzybów strzępkowych w poszczególnych badanych miejscach była bardzo zróżnicowana (rys.11). Najwięcej pleśni stwierdzono w punktach pomiarowych D i E (1800 i 1500 zarodników/m3), a najmniej w F i B (400 i 700 zarodników/m3). Należy podkreślić, że udział tych mikroorganizmów w atmosferze był odwrotnie proporcjonalny do ilości komórek bakteryjnych.

Podczas cyklu rocznego notowano wysoką zawartość grzybów na początku wiosny, uzyskując w pomiarze kwietniowym ponad 2500 zarodników/m3 powietrza (rys.12). Przez kolejne miesiące ilość ta utrzymywała się na podobnym poziomie tzn. około 450 – 600 zarodników/m3, z tym że w sierpniu i wrześniu nastąpił okresowy wzrost stężenia zarodników pleśni w granicach 1700 w m3. Powietrze w sadzie śliwki węgierki pod względem stężenia grzybów strzępkowych należy sklasyfikować jako nie zanieczyszczone ponieważ ich zawartość nie przekraczała 3000 zarodników/m3 (Polska Norma,1989).

Ostatnią grupą mikroorganizmów dla której przeprowadzono pomiary ilościowe, są drożdże, których liczba niemal we wszystkich pomiarach przyjmowała podobne, stosunkowo niskie wartości. Najwięcej drożdży stwierdzono w punktach A i C (160 i 140 komórki/m3), najmniej w E – skąd nie wyizolowano żadnych kolonii drożdżowych. W pozostałych miejscach stężenie tych mikroorganizmów kształtowało się na podobnym poziomie około 100 komórek/m3. Ze względu na brak odpowiednich danych liczbowych w normach nie sklasyfikowano powietrza pod względem zanieczyszczenia drożdżami (rys.11 i 12).

Rysunek 19 przedstawia procentową zawartość poszczególnych grup drobnoustrojów w punktach pomiarowych. Na ich podstawie można wyodrębnić dwa obszary w sadzie, różniące się między sobą dominującą grupą mikroorganizmów zawartych w powietrzu. Bakterie mają największy udział w punktach A, B i F, gdzie stanowią od 60 do 80 % całej mikroflory. Pleśnie występują w największej ilości w pozostałych trzech miejscach C, D i E (od 50 do ponad 80 % wszystkich drobnoustrojów). Istnienie takich dwóch obszarów, należy tłumaczyć reakcją na ruchy powietrza. Bakterie będące organizmami lżejszymi od zarodników pleśni, są łatwiej unoszone przez wiatr, stąd też ich obecność w miejscach odsłoniętych jest wyższa niż w punktach znajdujących się w „niszy” i osłoniętych innymi drzewami (punkty D i E). Znaczenie ma tutaj również bezpośrednie sąsiedztwo lasu (punkty D i E), będącego bogatym źródłem mikroflory grzybowej.

Procentowa zawartość poszczególnych grup mikroorganizmów w różnych terminach badań, wskazuje na przewagę bakterii (rys.20). Wyjątek stanowią wyniki pierwszych oznaczeń wykonanych pod koniec kwietnia, kiedy 55% mikroflory reprezentowały pleśnie. Bakterie zdecydowanie dominują w zestawieniu czerwcowym (88% wszystkich mikroorganizmów), a pozostałe mikroorganizmy posiadały nieznaczny udział. W kolejnych analizach zawartość każdej z grup drobnoustrojów w powietrzu kształtuje się na stałym poziomie. We wszystkich pomiarach około 50 % mikroflory stanowią bakterie, grzyby od 35 do 45 %, a pozostałe kilka procent przypada na promieniowce i drożdże.

Podsumowując, należy stwierdzić, że środowisko w sadzie śliwki Węgierki Zwykłej zdominowane jest głównie przez bakterie i grzyby z których część trafia na owoce i ma wpływ na jakość nastawu Śliwowicy Łąckiej.