Dotacje celowe dla rolników stosujących metody produkcji rolniczej służące ochronie środowiska

Rate this post

Stosowanie metod produkcji rolniczej służących ochronie środowiska jest zwykle mniej opłacalne ekonomicznie od stosowania metod konwencjonalnych; aby zachęcić rolników do ich praktykowania, konieczne jest wprowadzenie płatności rekompensujących im różnice w dochodach oraz dodatkowo poniesione koszty, według zasad obowiązujących w Unii Europejskiej.

W warunkach polskich wspierane będą działania skierowane do:

  • rolników stosujących właściwe sposoby gospodarowania na terenach o wysokich walorach przyrodniczych, takich jak Parki Narodowe, część Parków Krajobrazowych i na innych obszarach, które w przyszłości objęte będą ochroną prawną;
  • rolników stosujących właściwe sposoby gospodarowania na obszarach o mniej korzystnych warunkach do produkcji rolnej – LFA (Less-Favoured Area), zasady dokładnie omówione w rozdziale „Wsparcie rozwoju wsi i restrukturyzacja rolnictwa” str. ……
  • rolników podejmujących działania służące ograniczeniu zanieczyszczenia wód i erozji lub wspomagających rozwój małej retencji wodnej i innych elementów krajobrazowych;
  • gospodarstw ekologicznych i przestawiających się na ekologiczne metody produkcji oraz stosujących integrowane metody produkcji rolnej;
  • rolników hodujących ginące rasy zwierząt gospodarskich i uprawiających ginące odmiany roślin uprawnych;

rolników dokonujących inwestycji w energooszczędne środki trwałe i technologie oraz w maszyny do uprawy i pielęgnacji upraw, szczególnie przydatne w systemach produkcji przyjaznych dla środowiska (pługi wahadłowe i obracalne, agregaty uprawowe, brony-chwastowniki, siewniki nawozowe do siewu precyzyjnego, bezpieczne opryskiwacze).

Wdrażanie postępu biologicznego

Rate this post

Jedną z głównych dróg rozwoju polskiego rolnictwa jest postęp biologiczny. Oznacza on wprowadzenie nowych, bardziej wydajnych odmian roślin i ras zwierząt oraz lepsze wykorzystanie warunków przyrodniczych. Postęp biologiczny jest ekonomicznie opłacalny, daje szybkie efekty i jest przyjazny dla środowiska.

Realizowane obecnie programy wsparcia postępu biologicznego obejmują dofinansowanie hodowli roślin i materiału siewnego. W najbliższych latach przewiduje się restrukturyzację firm hodowlanych, a także ograniczenie ilości programów ukierunkowanych na tworzenie odmian o wysokiej odporności na choroby i lepiej dostosowanych do warunków środowiska.

W odniesieniu do hodowli zwierząt przewiduje się utrzymanie obecnych kierunków pomocy państwa przy jednoczesnej modyfikacji tego systemu. Zostanie on ukierunkowany na:

  • tworzenie warunków do prowadzenia programów doskonalenia wartości użytkowej zwierząt;
  • wspieranie produkcji elitarnego materiału hodowlanego;
  • zwiększenie efektywności dotowania. Dofinansowanie produkcji roślinnej i zwierzęcej będzie się odbywało poprzez:
  • Zakłada się odejście od bezpośrednich dotacji do usług zootechnicznych na rzecz wprowadzenia systemu wspierania postępu biologicznego poprzez zamówienia rządowe, stymulujące realizację określonych programów hodowlanych, oraz inne zadania przyspieszające postęp genetyczny zwierząt tak w stadach elitarnych, jak i w chowie masowym.
  • bezpośrednie dotowanie zadań hodowlanych, realizowanych przez twórców nowych odmian roślin i ras zwierząt, określonych corocznie jako preferowane;
  • bezpośrednie dotacje do kwalifikowanego materiału roślinnego i zwierzęcego;

dotacje do zadań wynikających z zamówień rządowych z zakresu oceny użytkowości, unasienniania zwierząt gospodarskich oraz prac hodowlanych stymulujący rozwój strategicznych gatunków i odmian roślin.

Kształtowanie warunków rozwoju zrównoważonego na obszarach wiejskich

Rate this post

Ochrona zasobów środowiska naturalnego stanowi integralną część polityki strukturalnej i rozwoju obszarów wiejskich. Zasoby naturalne są niezbędnym czynnikiem produkcji w rolnictwie, ale są także bogactwem całego społeczeństwa. Rolnictwo odgrywa rzadko docenianą, a istotną i pozytywną rolę w kształtowaniu środowiska oraz zachowaniu jego walorów przyrodniczych i krajobrazowych. Sektor rolny jest jednak także źródłem zanieczyszczeń i różnych form degradacji środowiska. Obecnie stan środowiska na terenach wiejskich pozostawia wiele do życzenia i liczne aspekty ochrony środowiska wymagają podjęcia działań na znaczącą skalę, szczególnie w odniesieniu do stanu zasobów glebowych i wodnych, gospodarki odpadami oraz ochrony przyrody ożywionej i krajobrazu.

Niezbędnym elementem procesu decyzyjnego w krajach Unii Europejskiej jest instrument ocen oddziaływania na środowisko (OOS), pozwalający między innymi przewidywać i korygować skutki założeń polityki rozwoju gospodarczego i społecznego kraju. Ocenie takiej poddawane są wszystkie dokumenty o charakterze strategicznym.

Przyjęcie przez Polskę ustawodawstwa Unii Europejskiej będzie wymagało podjęcia dodatkowych działań związanych z ochroną środowiska, przyrody i krajobrazu na obszarach wiejskich. Dotyczy to dostosowania się do wymogów ustawodawstwa o charakterze nakazowo-zakazowym w zakresie korzystania z zasobów naturalnych, dopuszczalnych norm zanieczyszczenia, sposobów zagospodarowania odpadów itp. Działania służące realizacji tych dostosowań podejmowane będą w projektach współfinansowanych ze środków pomocowych Unii Europejskiej.

Uznanie działań na rzecz ochrony środowiska, różnorodności biologicznej i krajobrazu za rodzaj usług świadczonych przez rolników na rzecz społeczeństwa stworzy dodatkową możliwość pracy w gospodarstwach rolnych lub będzie zapobiegać utracie istniejących miejsc pracy, a także podniesie walory krajobrazowo-przyrodnicze obszarów rolniczych.

Przyjęcie nowych norm polityki wobec rolnictwa i obszarów wiejskich, z większym niż dotychczas naciskiem na zagadnienia ochrony środowiska, przyczyni się do:

  • rozwiązania problemów środowiskowych związanych z działalnością rolniczą;
  • tworzenia nowych kierunków rozwoju gospodarstw rolnych na obszarach o wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych, w tym rozwoju rolnictwa ekologicznego (m.in. na obszarach o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, jak tereny górzyste, oraz objętych obecnie lub w przyszłości ochroną prawną), gdzie zachowanie tych walorów stanowi wartość, ponieważ może być bazą rozwoju turystyki;
  • zachowania bogactwa zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich i roślin uprawnych;
  • rozwiązania problemów zagospodarowania gruntów, które ulegają marginalizacji;
  • zmiany struktury produkcji rolniczej na obszarach zanieczyszczonych – z produkcji artykułów spożywczych na produkcję na cele przemysłowe (spirytus, oleje itp.).

Instrumenty służące realizacji tych celów będą się dzieliły zasadniczo na następujące grupy:

  • wsparcie realizacji inwestycji służących poprawie stanu środowiska naturalnego;
  • wsparcie dla rolników stosujących metody produkcji rolniczej służące ochronie środowiska;
  • wsparcie dla rolników zalesiających grunty rolne;
  • działania szkoleniowe i demonstracyjne.

Poprawa struktury obszarowej gospodarstw

Rate this post

Jednym z warunków poprawy efektywności i konkurencyjności polskiego rolnictwa jest przekształcenie jego struktury obszarowej w kierunku zwiększenia średniej wielkości gospodarstw. Należy wzmocnić działania na rzecz zdynamizowania procesów koncentracji ziemi i przechodzenia ludności rolniczej do pracy poza produkcją rolną. Na poprawę struktury agrarnej w istotny sposób będą wpływały: obrót ziemią, scalanie i wymiana gruntów, preferowanie osadnictwa rolniczego na gruntach Skarbu Państwa z możliwością zamiany nieruchomości, preferencje w zakupie ziemi z zasobów Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz system rent strukturalnych.

Zakup ziemi powodujący zwiększenie obszaru gospodarstwa, w szczególności przez młodych rolników, jest i będzie wspierany przez państwo. Będą podejmowane działania zachęcające do tego, aby nabywcami gruntów rolnych w wyniku obrotu cywilno-prawnego byli rolnicy z odpowiednimi kwalifikacjami, powiększający swoje gospodarstwo. Przyspieszony będzie proces scalania i wymiany gruntów.

Celem programu rent strukturalnych jest poprawienie struktury obszarowej gospodarstw rolnych w Polsce poprzez promowanie przekazywania gruntów rolnych przez rolników w wieku o 5 lat niższym od wieku emerytalnego na rzecz młodych i wykształconych rolników, którzy z gruntów przyjętych utworzą nowe, efektywne gospodarstwo lub powiększą gospodarstwa już istniejące. Przewiduje się, że świadczenia wypłacane rolnikom przekazującym gospodarstwa rolne w ramach programu będą bardziej atrakcyjne niż oferowane z systemu ubezpieczenia społecznego, przy jednoczesnym zaostrzeniu kryteriów ich przyznawania.

Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich jako szansa na aktywizację wsi

Rate this post

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie zmian zachodzących na obszarach wiejskich i możliwości ich rozwoju wynikające z aktualnej sytuacji kraju oraz wykorzystując wsparcie finansowe Unii Europejskiej. Obszary wiejskie są tak skomplikowanym zjawiskiem społecznym, kulturowym i ekonomicznym, że trudno mówić o trafności pokazania jedynie słusznej wiedzy dotyczącej możliwości prowadzenia działań rozwiązujących zaistniałe problemy.

Restrukturyzacja polskiej wsi to długotrwały i skomplikowany proces, który rozpoczął się wraz z wdrażaniem gospodarki rynkowej. Czeka nas jeszcze bardzo długi okres pracy nad poszukiwaniem różnorodnych i odpowiednich rozwiązań związanych z takim wprowadzeniem zmian na obszarach wiejskich, które z jednej strony spowodują dostosowanie do państw członkowskich Unii Europejskiej, a z drugiej nie zniweczą odrębności i indywidualnego charakteru polskiej wsi. Oba te spojrzenia muszą prowadzić w konsekwencji do podwyższenia jakości życia mieszkańców terenów wiejskich. Migracji w poszukiwaniu lepszych warunków do życia w wymiarze społecznym, zawodowym i ekonomicznym nie może być jedynym rozwiązaniem.

Polskie rolnictwo nie należy do najnowocześniejszych w Europie. Próby jego modernizacji uniemożliwiają spiętrzone trudności społeczne i ekonomiczne. Chodzi tu o wysoki poziom bezrobocia na wsi oraz duże rozdrobnienie. W powojennej historii Polski stosowano różne rozwiązania tych problemów polegające na kolektywizacji, następnie próbowano rozbudować rolnictwo państwowe a ludność zamieszkującą tereny wiejskie kierowano do fabryk w dużych miastach. Dzisiaj okazuje się, że polityka taka nie przynosi żadnych efektów.

Przed Polską stoi obecnie chyba najpoważniejsze wyzwanie – jest nim zapewnienie takich warunków, które pozwolą pomyślnie funkcjonować obszarom wiejskim w nowych strukturach Unii Europejskiej. Oznacza to podjęcie działań, które przyczynią się do zwiększenia atrakcyjności obszarów wiejskich jako miejsc zamieszkania, prowadzenia działalności gospodarczej, a małe i średnie przedsiębiorstwa powinny głównie lokalizować się na terenach wiejskich.